Keywords
responsibility for inputs
public task delivery
Categories
How to Cite
Abstract
Assessing the efficiency of public task delivery requires consideration not only of the input–output relationship, but also of how decision rights and responsibility for resource use are allocated, and how outcomes are attributed, among the entities involved. The aim of the article is to develop a previously proposed actor-based model of public task delivery by identifying the incentive mechanisms generated by the alignment or misalignment of these three dimensions. The study is conceptual and theoretical and applies a critical literature review, institutional and legal analysis, classification, and deductive reasoning supported by comparative analysis. The model combines three variants of decision-rights allocation, two variants of responsibility for inputs, and two variants of outcome attribution, producing twelve configurations assessed against four criteria: decision autonomy, responsibility for inputs, outcome internalisation, and alignment between authority and responsibility.
References
Act of 13 September 1996 on Maintaining Cleanliness and Order in Municipalities (consolidated text: Journal of Laws 2025, item 733, as amended).
Chmielecki, A. (1999). Rzeczy i wartości. Humanistyczne podstawy edukacji ekonomicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Drobniak, A. (2008). Podstawy oceny efektywności projektów publicznych. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. K. Adamieckiego.
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency theory: An assessment and review. The Academy of Management Review, 14(1), 57–74. https://doi.org/10.2307/258191.
Galbraith, J. K. (1991). Ekonomia w perspektywie. Krytyka historyczna. Warszawa: PWE.
Gałuszka, K. (2004). Racjonalizacja wydatków publicznych – oszczędność czy skąpstwo? In R. N. Hanisz & K. Znaniecka (Eds.), Finanse w dobie integracji europejskiej. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. K. Adamieckiego.
Hey, J. D. (1993). Rationality Is As Rationality Does. In B. Gerrard (Ed.), The Economics of Rationality. London–New York: Routledge.
Jasiński, Z., Chomątowska, B., & Janiak-Rejno, L. (2002). Tworzenie warunków w przedsiębiorstwie do proefektywnościowych zachowań pracowników. In R. Krupski & J. Lichtarski (Eds.), Stan i perspektywy rozwoju teorii i praktyki zarządzania u progu XXI wieku, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. O. Langego we Wrocławiu, 940. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.
Jastrzębska, M. (2003). Polityka a strategia i zarządzanie w jednostkach samorządu terytorialnego w sferze ogólnej i finansowej. Samorząd Terytorialny, 12.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X.
Kulikowska-Pawlak, M. (2010). Pojmowanie efektywności organizacji – definiowanie, pomiar. In A. Frączkiewicz-Wronka (Ed.), Pomiar efektywności organizacji publicznych na przykładzie sektora ochrony zdrowia. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. K. Adamieckiego.
Leśkiewicz, Z. (1994). Racjonalność w ekonomii. Rozprawy i Studia, T. (CCXIX) 145. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu w Szczecinie.
Lozano-Platonoff, A., & Gadomska-Lila, K. (2010). Metody sprawnościowe w zarządzaniu dynamicznym jako metoda wielowymiarowej oceny poziomu efektywności. In T. Dudycz & G. Osbert-Pociecha (Eds.), Efektywność – rozważania nad istotą i pomiarem. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Matwiejczuk, R. (2000). Efektywność – próba interpretacji. Przegląd Organizacji, 11.
Melich, A. (1980). Efektywność gospodarowania. Istota – metody – warunki. Warszawa: PWE.
Musiał, G. (2008). Z punktu widzenia ekonomii. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.
Nogal, P. (2014). Racjonalność ekonomiczna w kontekście teorii użyteczności. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 180, 154–162.
Pasieczny, L., & Więckowski, J. (1987). Ekonomika i analiza działalności przedsiębiorstwa. Warszawa: PWE.
Samuelson, P. A., & Nordhaus, W. D. (1985). Economics. New York: McGraw-Hill Book Company.
Tetłak, Z. (2023). Realizacja obowiązkowych poziomów recyklingu odpadów w warunkach funkcjonującego systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce. Prawo i Klimat, 4/2023.
Tetłak, Z. (2026). Wybrane problemy efektywności w sektorze publicznym. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Akademii Nauk Stosowanych w Bielsku-Białej.
Trojanek, M. (1994). Oddziaływanie władzy lokalnej na efektywność przedsięwzięć inwestycyjnych. Poznań: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.
Unold, J. (2003). Dynamika systemu informacyjnego a racjonalność adaptacyjna. Teoretyczno-metodologiczne podstawy nowego ujęcia zasady racjonalności. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. O. Langego.
Wilkin, J. (1997). Efektywność a sprawiedliwość jako problem ekonomiczny. In J. Wilkin (Ed.), Efektywność a sprawiedliwość. Warszawa: Wydawnictwo Key Text.
Misiąg, W. (2005). Jawność i przejrzystość a efektywność finansów publicznych. Paper presented at the Supreme Audit Office seminar “Jawność i przejrzystość finansów publicznych”, Warsaw, 30 November 2005. Available at: nik.gov.pl/plik/id,1559.pdf (accessed 23 July 2024).
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Zbigniew Tetłak